Rys historyczny elektrowni Łagisza

O budowie elektrowni w Zagłębiu Dąbrowskim myślano już w okresie międzywojennym, tworząc założenia systemu energetycznego w naszym regionie. Teren ten był już poprzednio zagospodarowywany w okresie międzywojennym oraz podczas okupacji, kiedy Niemcy rozpoczęli roboty przy budowie elektrowni Walter. Po wyborze spośród trzech lokalizacji, właśnie tutaj miała ruszyć budowa elektrowni. Szalę na korzyść Łagiszy przechyliło atrakcyjne położenie. Znajdujący się na filarze ochronnym, częściowo uzbrojony teren nie był zabudowany i sąsiadował z Czarną Przemszą. Niebagatelnym atutem było sąsiedztwo zagłębiowskich kopalń, skąd miał być dostarczany węgiel energetyczny oraz duża liczba potencjalnych odbiorców energii elektrycznej w uprzemysłowionym regionie. Inwestorzy mieli również do dyspozycji niektóre niezbędne urządzenia, tj. bocznicę kolejową, magazyny oraz rozdzielnie 110 kV i 220 kV. Lokalizację Elektrowni Łagisza zatwierdzono ostatecznie 17 stycznia 1958 roku podczas posiedzenia Komisji Oceny Projektów Inwestycyjnych Ministerstwa Górnictwa i Energetyki. Wkrótce prace projektowe rozpoczęło Biuro Projektów Energetycznych Energoprojekt w Katowicach, a w październiku ruszyły roboty przygotowawcze prowadzone przez generalnego wykonawcę Śląskie Przedsiębiorstwo Budowy Elektrowni i Przemysłu w Katowicach. 31 grudnia 1958 roku MGiE powołało dyrekcję Budowy Elektrowni Łagisza. Pierwszy etap budowy rozpoczął się w marcu 1960 roku. Generalnym wykonawcą zostało Śląskie Przedsiębiorstwo Budowy Elektrowni i Przemysłu w Katowicach. Podstawowe urządzenia sprowadzono z zagranicy. Dostarczyły je głównie firmy brytyjskie: Babcock & Wilcox (kotły) oraz AEI Metropolitan Wickers (turbozespoły). 8 maja 1963 roku uruchomiono pierwszy, a 28 września tego samego roku drugi blok o łącznej mocy 250 MW. Przekazanie do eksploatacji pięciu kolejnych bloków każdy o mocy 120 MW każdy trwało od kwietnia 1967 roku do grudnia 1970 roku.

W latach 1982 – 1989 wybudowano i przekazano do eksploatacji część ciepłowniczą elektrowni, w skład której wchodziły dwa kotły wodne WP – 70 (2 x 81,4 MWt) oraz stacja ciepłownicza 2 x 28 MWt. Obecnie kotły wodne już nie pracują, a produkcja ciepła odbywa się głównie w oparciu o dwa wymienniki ciepłownicze UP – 10 na blokach 6 i 7 o mocy 2 x 126 MWt.

W kolejnych latach zakład podlegał wielu istotnym modernizacjom. Do najważniejszych należała w dziedzinie ochrony powietrza: zabudowa palników niskoazotujących HTRN na blokach 1, 2, 6 i 7, modernizacja sytemu spalania kotła nr 5, budowa instalacji półsuchego odsiarczania Drypac firmy ABB Flat Industrie ze Szwecji na blokach 6 i 7 (oraz przyłączenie do tej instalacji od 1 stycznia 2008 roku bloku nr 5). Ograniczenie emisji pyłów umożliwiła wymiana na czterech blokach elektrofiltrów trójstrefowych na czterostrefowe, oraz zwiększenie powierzchni osadczej na pozostałych blokach. Ponadto na urządzeniach odsiarczających spaliny zainstalowano filtry workowe. Uzyskano w ten sposób skuteczność odpylania na poziomie 99,8 %.

W celu ochrony wód zbudowano mechaniczno - biologiczną oczyszczalnię ścieków komunalnych, jak również stację uzdatniania wody metodą mikrofiltracji i odwróconej osmozy. Działania proekologiczne w zakresie ochrony gleby dotyczyło likwidacji kwatery mokrego składowiska produktów paleniskowych, lokowania odpadów w wyrobiskach kopalnianych, budowy zbiorników retencyjnych popiołu oraz zagospodarowania produktu     z instalacji odsiarczania spalin. Przebudowano również system odbioru żużla.

We wrześniu 2001 roku podjęto decyzję o budowie bloku o mocy 460 MWe na parametry nadkrytyczne w Elektrowni Łagisza. Część kotłową dostarczyła firma Foster Wheeler, a turbinę z układem chłodzenia – Alstom Power. Budowa bloku rozpoczęła się w styczniu 2006 roku i zakończyła w 2009 roku. Jest to pierwszy na świecie blok energetyczny z kotłem fluidalnym, przepływowym na parametry nadkrytyczne. Blok ten jest na dzień dzisiejszy jedną z najnowocześniejszych tego typu jednostek, a zastosowany w nim kocioł fluidalny ze względu na swoje gabaryty jest największym na świecie kotłem.